Waarom ziet een kleur op papier er soms anders uit dan op je beeldscherm? Wat is het verschil tussen RGB, CMYK en PMS? En hoe maak je een bestand met mooie, betrouwbare kleuren? In deze kennisbank leggen we het in begrijpelijke taal uit, met voorbeelden en praktische aanlevertips.
Een beeldscherm maakt kleuren met licht. Een drukpers of printer gebruikt inkt of toner op een materiaal. Daarom werken beide systemen anders. Dat merk je bijvoorbeeld bij het bedrukken van flyers en posters.
RGB staat voor rood, groen en blauw. Die drie lichtkleuren worden gecombineerd om de kleuren op een monitor, telefoon of tablet weer te geven. Zeer felle schermkleuren zijn niet altijd precies na te maken met drukinkt.
CMYK staat voor cyaan, magenta, geel (yellow) en zwart (key). Door deze vier drukkleuren in verschillende verhoudingen te combineren ontstaan heel veel drukwerkkleuren. Bij full colour menukaarten kun je bijvoorbeeld zien hoe afbeeldingen en kleurvlakken op papier uitkomen.
PMS is een systeem met benoemde kleuren, vaak gebruikt voor huisstijlkleuren en logo’s. In de praktijk wordt ook gesproken van Pantone-kleuren. Bij drukwerk kan zo’n kleur als aparte steunkleur worden gedrukt, als het gekozen product en de drukmethode dat ondersteunen.
Een PMS-kleur is niet hetzelfde als een CMYK-mengverhouding. Bij omzetting naar CMYK kan de kleur zichtbaar afwijken, vooral bij zeer heldere of bijzondere kleuren.
Bijvoorbeeld als een bedrijfslogo over meerdere drukwerkopdrachten zo consistent mogelijk moet terugkomen. Voor bijvoorbeeld bedrukt briefpapier is een consistente huisstijlkleur belangrijk. Controleer wel of het gekozen drukwerkproduct daadwerkelijk steunkleurendruk ondersteunt.
Sommige producten worden uitsluitend in full colour (CMYK of een vergelijkbare digitale workflow) bedrukt. Een PMS-nummer in je ontwerp betekent dan niet dat deze kleur als aparte inkt wordt gedrukt.
Dezelfde kleur kan op een scherm, een glanzend vel papier en een matte papiersoort anders overkomen. Dat is normaal: een scherm geeft zelf licht, terwijl drukwerk licht weerkaatst.
Zwart kan op verschillende manieren worden opgebouwd. Voor kleine zwarte tekst, bijvoorbeeld op briefpapier, is doorgaans 100% K de meest geschikte keuze. Dat is zwart uit het zwarte kanaal, zonder extra cyaan, magenta of geel.
Voor grotere zwarte kleurvlakken, bijvoorbeeld op aluminium reclameborden, wordt soms diepzwart gebruikt: zwart met een toevoeging van andere CMYK-inkten. Welke samenstelling geschikt is, hangt af van de druktechniek en het materiaal.
Wanneer C, M, Y en K alle vier op 100% staan, ontstaat 400% totale inktdekking. Dat is voor veel drukprocessen te veel en kan problemen opleveren bij drogen, afgeven of verwerken.
Gebruik niet zonder noodzaak vierkleurenzwart voor fijne tekst of dunne lijnen. Bij kleine registerverschillen kan de tekst minder scherp ogen.
De totale inktdekking is de som van de percentages cyaan, magenta, geel en zwart op één plek in je bestand. Niet elk papier en drukproces kan dezelfde hoeveelheid inkt verwerken.
Stel dat een donker vlak is opgebouwd uit C 60%, M 50%, Y 40% en K 100%. Dan is de totale inktdekking 250%.
Bij veel producten wordt een maximale totale inktdekking van 300% gehanteerd. Voor bepaalde papiersoorten, bijvoorbeeld vloeipapier, kunnen strengere limieten gelden. Raadpleeg daarom altijd de aanleverspecificaties van het betreffende product, bijvoorbeeld bij flyers of briefpapier.
Een goed opgebouwd drukbestand helpt onverwachte kleurverschillen te beperken. Gebruik bij voorkeur een drukklare PDF en volg de aanwijzingen op de productpagina. Dat geldt voor zowel flyers als menukaarten en andere drukwerkproducten.
Wil je weten welke CMYK-waarden ongeveer bij een RGB- of HEX-kleur passen? Met onze gratis kleurconverter kun je een indicatieve omzetting maken.
De uitkomst is geen exacte drukwerkkleur. Het werkelijke resultaat hangt onder andere af van het kleurprofiel, het materiaal en de drukmethode. Bekijk ook onze uitleg over papier en materialen. Gebruik de omzetting daarom als hulpmiddel, niet als kleurgarantie.
Praktische antwoorden op veelgestelde vragen over RGB, CMYK, PMS, zwartopbouw en kleurverschillen.
RGB gebruikt rood, groen en blauw licht voor beeldschermen. CMYK gebruikt cyaan, magenta, geel en zwart voor veel vormen van drukwerk.
Niet altijd. Dat hangt af van het product en de drukworkflow. Kijk op de productpagina welke kleurinstellingen worden gevraagd.
Schermen geven licht en papier weerkaatst licht. Ook de papiersoort, afwerking, scherminstellingen en het drukproces beïnvloeden de kleur.
PMS is een systeem van benoemde kleuren dat vaak wordt gebruikt voor huisstijlen. Sommige drukproducten kunnen een PMS-kleur als aparte steunkleur drukken; bij andere producten wordt de kleur benaderd met proceskleuren.
Nee, niet voor alle kleuren. Veel PMS-kleuren zijn slechts bij benadering in CMYK weer te geven. Voor een nauwkeurige beoordeling gebruik je een geschikte fysieke kleurreferentie.
Voor kleine zwarte tekst is doorgaans 100% K geschikt. Gebruik geen onnodig vierkleurenzwart voor fijne letters.
Dat is de som van de CMYK-percentages op één plek in het bestand. De maximaal toegestane waarde verschilt per product en materiaal.
Je kunt in Canva een PDF voor drukwerk maken. De beschikbare kleurinstellingen verschillen per abonnement en exportoptie. Controleer de productspecificaties en je geëxporteerde PDF.
Nee. De kleurconverter geeft benaderingen. Voor kleurkritische opdrachten zijn een passend kleurprofiel en eventueel een fysieke proef belangrijk.
